
EMDR bij oud zeer, trauma & andere klachten
Als hooggevoelige mantelzorger komen gebeurtenissen vaak diep bij je binnen.
Je neemt veel waar, voelt veel aan en verwerkt prikkels, emoties en ervaringen intens.
Tegelijk ben je misschien gewend geraakt om veel voor anderen te zorgen. Om door te gaan. Om je aan te passen. Om het belang van de ander voorop te stellen en je eigen behoeften wat verder naar achteren te schuiven.
Misschien herken je ook dat je:
- veel in je hoofd zit;
- anderen snel wilt pleasen;
- moeilijk nee zegt;
- jezelf aanpast;
- alles zo goed mogelijk of perfect wilt doen;
- snel verantwoordelijkheid voelt;
- regelmatig het gevoel hebt dat je niet goed genoeg bent.
En misschien heb je je op belangrijke momenten in je leven niet gezien, gehoord of begrepen gevoeld.
Juist als hooggevoelige mantelzorger kan je open, gevoelige en intuïtieve kant een enorme kracht zijn. Maar wanneer je te lang over je eigen grenzen gaat of oude ervaringen nog veel invloed op je hebben, kan diezelfde gevoeligheid je ook in de weg gaan zitten.
Je KRACHT wordt dan een KLACHT.
Je kunt bijvoorbeeld merken dat je:
- overbelast raakt of in een burn-out terechtkomt;
- moeite hebt met het verwerken van emoties of rouw;
- slecht slaapt;
- je onrustig of angstig voelt;
- veel piekert;
- je vaak opgejaagd of gespannen voelt;
- heftiger reageert op gebeurtenissen dan je zelf achteraf begrijpt.
Achter zulke klachten kunnen nare of ingrijpende ervaringen liggen
die nog steeds invloed hebben op hoe je denkt, voelt en handelt.
Maak je vrij
Binnen mijn KOM THUIS-route past EMDR vooral bij de stap:
M – Maak je vrij
Soms draag je ervaringen, gevoelens of overtuigingen met je mee die ooit zijn ontstaan in reactie op wat je hebt meegemaakt.
Misschien hebben ze je op dat moment geholpen om door te gaan, jezelf te beschermen of je staande te houden.
Maar wat je toen hielp, kan je nu juist beperken.
Oud zeer, angst, schuldgevoelens, heftige reacties of gedachten als:
Ik ben niet goed genoeg.
Ik ben niet belangrijk.
Het is mijn schuld.
Ik moet sterk zijn.
Ik moet voor iedereen zorgen.
kunnen ervoor zorgen dat je steeds opnieuw in dezelfde gevoelens en patronen terechtkomt.
Bij Maak je vrij kijken we naar wat jou nog vasthoudt en wat verwerkt mag worden, zodat oude ervaringen niet steeds opnieuw hoeven te bepalen hoe jij je vandaag voelt of reageert.
EMDR kan daarbij een passende werkvorm zijn.
Waarvoor kan EMDR worden ingezet?
EMDR is een behandelmethode die kan worden ingezet bij nare of ingrijpende ervaringen die nog steeds invloed hebben op je dagelijks leven.
Nare ervaringen, oud zeer of trauma
Gebeurtenissen of ervaringen uit je verleden die nog steeds invloed hebben op je denken, voelen en handelen.
Belemmerende overtuigingen
Negatieve, niet-helpende gedachten over jezelf, anderen of het leven.
Bijvoorbeeld:
- Ik ben niet goed genoeg.
- Ik ben niet belangrijk.
- Ik ben slecht.
- Ik kan het niet.
- Het is mijn schuld.
Heftige emoties en reacties
Bijvoorbeeld heftige gevoelens rondom:
- verdriet en rouw;
- boosheid;
- wrok;
- wraakgevoelens;
- andere emoties die steeds opnieuw worden geraakt.
Angst en fobieën
Heftige angst in specifieke omstandigheden of voor bepaalde:
- plekken;
- situaties;
- personen;
- dieren;
- medische behandelingen.
Denk bijvoorbeeld aan een lift, afgesloten ruimtes, een tandarts- of ziekenhuisbehandeling of bepaalde situaties die veel angst bij je oproepen.
Heftige lichamelijke sensaties
Ook je lichaam kan sterk reageren op een nare ervaring.
Je kunt bijvoorbeeld spanning, onrust of andere lichamelijke sensaties ervaren wanneer iets je — bewust of onbewust — herinnert aan wat er eerder gebeurd is.
Trauma is niet altijd één grote gebeurtenis
EMDR is bij veel mensen vooral bekend als behandeling bij trauma.
Bij het woord trauma denken we vaak aan één zeer ingrijpende gebeurtenis,
zoals een ernstig ongeluk, mishandeling of een misdrijf.
Maar nare ervaringen kunnen op verschillende manieren invloed op je blijven houden.
Ik onderscheid hieronder drie vormen.
Verschillende soorten trauma
1. Eenmalig trauma – impacttrauma
Bij een impacttrauma maak je één heftige of indrukwekkende gebeurtenis mee waarna je klachten ontwikkelt.
Denk bijvoorbeeld aan:
- een ongeval;
- een misdrijf;
- mishandeling;
- een natuurramp;
- oorlog;
- een medische behandeling;
- een andere gebeurtenis waarbij je je slachtoffer, machteloos of onveilig hebt gevoeld.
Zo’n gebeurtenis kan leiden tot:
- spanning en angst;
- het vermijden van bepaalde situaties, mensen of plekken;
- herbelevingen in beelden of gedachten;
- angst of een fobie;
- heftige reacties wanneer iets je opnieuw aan de gebeurtenis herinnert.
Wanneer het gaat om één duidelijk afgebakende gebeurtenis, kan EMDR soms in een relatief beperkt aantal sessies helpen om de emotionele lading ervan te verminderen.
2. Ontwikkelingstrauma
Soms is er niet één grote gebeurtenis.
Dan kunnen er gedurende een langere periode steeds opnieuw kleinere, vervelende of pijnlijke dingen zijn gebeurd of tegen je zijn gezegd.
Misschien:
- waren belangrijke mensen er niet voor je;
- voelde je je niet gehoord;
- voelde je je niet gezien;
- kon je niet zijn wie je werkelijk was;
- moest je jezelf aanpassen;
- ben je voor anderen in het gezin gaan zorgen.
Door zulke ervaringen kunnen je zelfbeeld en zelfwaardering veranderen.
Je kunt een negatief zelfbeeld ontwikkelen en belemmerende overtuigingen over jezelf meenemen in je volwassen leven.
Ook heftige reacties op ogenschijnlijk gewone dagelijkse gebeurtenissen kunnen hiermee samenhangen.
Bij deze vorm van trauma is meestal meer tijd en aandacht nodig dan bij één afgebakende gebeurtenis.
3. Complex trauma
Het is ook mogelijk dat er sprake is van een combinatie van beide vormen: één of meerdere ingrijpende gebeurtenissen én langdurige belastende ervaringen.
Dit wordt complex trauma genoemd.
Zo’n combinatie vraagt om een zorgvuldige aanpak en doorgaans om meer tijd en aandacht.
Je zelfgenezend vermogen en het ontstaan van klachten
Misschien vraag je je af wat ik bedoel met zelfgenezend vermogen.
Zoals je lichaam in staat is om een wondje te genezen,
zo is ook je brein in staat om nare ervaringen te verwerken.
Vaak lukt dat vanzelf.
Maar soms lukt het niet om een ervaring helemaal goed te verwerken.
De gebeurtenis is dan wel voorbij, maar ergens reageer je nog alsof een stukje ervan steeds opnieuw gebeurt.
Als hooggevoelige mantelzorger draag je daarbij misschien niet alleen je eigen ervaringen,
maar ben je ook dagelijks intens betrokken bij wat iemand van wie je houdt doormaakt.
Je kunt dan één of meerdere klachten of symptomen herkennen.
Na een nare of traumatische ervaring
Je kunt bijvoorbeeld:
- slecht slapen;
- regelmatig spanning ervaren bij bepaalde geluiden, beelden, mensen of situaties;
- nog vaak aan de gebeurtenis denken;
- er regelmatig over dromen;
- in bepaalde situaties achteraf gezien opvallend heftig reageren.
Dit kan bijvoorbeeld ontstaan na:
- een verkeersongeluk of ander ongeval;
- slecht nieuws over ziekte;
- een medische ingreep, bijvoorbeeld bij tandarts of ziekenhuis;
- misbruik;
- mishandeling;
- een overval;
- gepest worden;
- andere ervaringen waarbij je je onveilig of machteloos hebt gevoeld.
Wanneer je je vroeger niet gezien of gehoord voelde
Misschien heb je vroeger thuis het gevoel gehad dat:
- je er niet bij hoorde;
- je genegeerd werd;
- je niet gehoord of gezien werd;
- je minder belangrijk was dan anderen in het gezin;
- jij degene was die voor anderen moest zorgen.
Dat laatste kan voor jou als mantelzorger extra herkenbaar zijn.
Soms begint het zorgen voor anderen namelijk al veel eerder in je leven.
Zulke ervaringen kunnen invloed hebben op hoe je later naar jezelf kijkt, hoeveel ruimte je jezelf geeft en hoeveel verantwoordelijkheid je voor anderen op je neemt.
Belemmerende overtuigingen en een negatief zelfbeeld
Je kunt door eerdere ervaringen gedachten en gevoelens over jezelf ontwikkelen als:
Ik ben niet goed genoeg.
Ik ben niet belangrijk.
Ik ben stom.
Ik ben dom.
Ik ben slecht.
Je kunt je klein of onbeduidend voelen.
Daarbij kun je last krijgen van:
- een negatief zelfbeeld;
- weinig zelfvertrouwen;
- weinig eigenliefde.
Boosheid, wrok en gekwetstheid
Wanneer iemand je diep heeft gekwetst, kunnen boosheid, wrok of zelfs wraakgedachten nog lang aanwezig blijven.
Ook zulke sterke gevoelens kunnen verbonden zijn aan ervaringen die nog onvoldoende verwerkt zijn.
Angst en fobieën
Je kunt ook angstige gevoelens of een fobie ontwikkelen voor bepaalde:
- situaties;
- voorwerpen;
- plekken;
- mensen;
- dieren.
Bijvoorbeeld angst voor honden, katten, spinnen, liften of afgesloten ruimtes.
Daarbij kun je het gevoel hebben dat je:
- onveilig bent;
- machteloos bent;
- in gevaar bent.
Daardoor kun je bepaalde plekken, mensen, situaties of dieren gaan vermijden.
Schuld en verantwoordelijkheid
Misschien heb je vaak het gevoel dat dingen jouw schuld zijn.
Of voel je je heel snel verantwoordelijk voor hoe het met iemand anders gaat.
Je maakt bijvoorbeeld vaak excuses, ook wanneer iets eigenlijk helemaal niet jouw verantwoordelijkheid is.
Voor hooggevoelige mantelzorgers kan juist dit een belangrijk patroon zijn om te herkennen: waar eindigt jouw verantwoordelijkheid en waar begint die van de ander?
Ook daar kan Maak je vrij over gaan.
EMDR binnen mijn begeleiding
EMDR staat binnen mijn praktijk niet op zichzelf.
Het is één van de werkvormen die ik kan inzetten binnen jouw persoonlijke KOM THUIS-route.
Welke stap aandacht vraagt en welke werkvorm daarbij past, hangt af van jouw verhaal, jouw klachten én jouw draagkracht.
Bij EMDR kijken we samen naar nare ervaringen en de klachten die daar nu nog mee samenhangen.
We betrekken daarbij niet alleen je brein, maar ook je lichaam.
EMDR kan het natuurlijke verwerkingsproces ondersteunen, zodat wat jou is overkomen minder spanning, angst en andere heftige emoties oproept.
Daardoor kan er meer ruimte ontstaan.
Meer vrijheid in je denken.
Meer vrijheid in je voelen.
Meer vrijheid in je handelen.
Stap voor stap: Maak je vrij van wat je niet langer hoeft mee te dragen.
Mijn eigen ervaring met EMDR
Zelf heb ik in mijn leven ook veel nare ervaringen meegemaakt.
Mijn eerste EMDR-sessie was voor mij een bijzondere ervaring.
Ik herinner me vooral het gevoel van opluchting en verlichting.
En de vrijheid die ik daarna weer meer kon ervaren in mijn denken, doen en beleven.
Mijn eigen ervaringen met EMDR hebben mij geïnspireerd om mij hierin te scholen,
zodat ik deze behandelmethode ook aan mijn cliënten kan aanbieden.
Wil je eerst precies weten hoe EMDR werkt?
Misschien wil je voordat je een keuze maakt eerst uitgebreid lezen
wat EMDR inhoudt en hoe een behandeling verloopt.
Daarom heb ik een informatiefolder over EMDR gemaakt.
Daarin vind je antwoord op de volgende vragen:
- Wat is EMDR?
- Wat is een trauma of nare ervaring?
- Welke klachten kun je daardoor krijgen?
- Wat doet EMDR?
- Hoe werkt EMDR?
- Hoe weet je of EMDR iets voor jou is?
- Welke voorbereidingen zijn nodig om EMDR te ondergaan?
- Hoe verloopt een EMDR-sessie en behandeling?
- Wat zijn de effecten van EMDR?
- Zijn er ook nadelen aan EMDR?
- Hoe nu verder?
Als je hem wilt lezen, laat het me weten dan stuur ik je het toe.
Intake en vragenlijsten
Voordat er een EMDR-behandeling plaatsvindt, plannen we eerst een EMDR-intake.
Vooraf stuur ik je een aantal vragenlijsten.
Jouw antwoorden helpen mij een goed beeld te krijgen van:
- je klachten;
- de nare of ingrijpende ervaringen die je hebt meegemaakt;
- je levensloop;
- je draaglast;
- je draagkracht.
Juist bij een hooggevoelige mantelzorger vind ik die draagkracht belangrijk.We hoeven niet alleen te kijken naar wat er verwerkt kan worden, maar ook naar wat jij op dit moment kunt dragen. Voordat we met EMDR beginnen vind ik het daarnaast belangrijk:
- dat je begrijpt wat EMDR inhoudt;
- dat je de informatie over EMDR hebt gelezen;
- dat je gemotiveerd bent om met EMDR aan de slag te gaan;
- dat er voldoende vertrouwen is in jezelf, in mij en in het proces.
Veiligheid, verbinding en vertrouwen vormen daarbij de basis.
Vragen over EMDR?
Komen er tijdens het lezen van deze pagina of de informatiefolder vragen bij je op?
Schrijf ze gerust op.
Je kunt ze meenemen naar de intake of vooraf aan mij stellen via mail, WhatsApp of het contactformulier.
Ik neem graag de tijd om je vragen samen door te nemen.
Ik vind het belangrijk dat je goed weet wat je kunt verwachten, zodat je met zoveel mogelijk rust en vertrouwen aan een EMDR-sessie kunt beginnen — zonder dat er ondertussen nog allerlei onbeantwoorde vragen door je hoofd spelen.
Warme helende groet,
Karolina
Praktijk-by Karo