Hooggevoeligheid en mantelzorg — wat heeft dat met koffiezetten te maken?
Koffiezetten en hooggevoeligheid.
Op het eerste gezicht hebben die twee natuurlijk weinig met elkaar te maken.
En toch gebruik ik deze vergelijking al jaren graag.
Ik hou nu eenmaal van beelden en vergelijkingen. Ze maken iets wat ingewikkeld klinkt vaak ineens heel begrijpelijk.
Dus… zet maar even een denkbeeldig kopje koffie met me mee.
Jouw brein als filter
De hele dag komt er informatie bij je binnen.
Via wat je ziet, hoort, ruikt, proeft en voelt. Maar ook via je lichaam, je gedachten, emoties en wat je aanvoelt bij andere mensen.
Je brein moet al die informatie verwerken.
Gelukkig komt niet álles wat er om je heen gebeurt even sterk binnen. Je brein filtert.
En daar komt de koffie om de hoek kijken.
Wanneer je koffiezet, giet je water over gemalen koffie. Het filter zorgt ervoor dat de smaak, geur en kleur doorlopen naar je kopje, terwijl de koffieprut grotendeels achterblijft.
Bij je brein gebeurt iets vergelijkbaars.
Alleen werkt dat filter bij een hooggevoelig mens nét even anders.
Het hooggevoelige koffiefilter
Als je hooggevoelig bent, werken je zintuigen niet per se beter dan die van iemand anders.
Je verwerkt de informatie die binnenkomt wel anders.
Je merkt vaak meer subtiele dingen op én verwerkt die informatie diepgaander.
Je ziet bijvoorbeeld niet alleen dat iemand stil is, maar merkt misschien ook de verandering in de sfeer, een blik, een zucht of iets in iemands stem.
Je merkt dat er iets niet klopt voordat iemand iets heeft gezegd.
Je voelt dat je eigen lijf moe begint te worden.
En vervolgens denk je daar vaak óók nog over na.
Je zou kunnen zeggen dat jouw koffiefilter wat meer doorlaat.
Niet alleen de koffie loopt door, maar af en toe komt er ook wat koffieprut mee.
En dat betekent dat je meer te verwerken hebt.
En dan ben je ook nog mantelzorger…
Voor een hooggevoelige mantelzorger komt daar nog een extra laag bij.
Want je bent niet alleen bezig met wat er in jóu gebeurt.
Je bent vaak voortdurend afgestemd op degene voor wie je zorgt.
Hoe gaat het vandaag?
Wat heeft die ander nodig?
Was die blik anders dan gisteren?
Moet ik iets regelen?
Heb ik ergens niet aan gedacht?
Kan ik dit wel vragen?
Hoe houd ik alle ballen in de lucht?
Je gevoelige systeem vangt dus niet alleen veel prikkels op uit de wereld om je heen, maar staat ook vaak langdurig ‘aan’ voor iemand anders.
En voor je het weet ben je bezig met koffiezetten, opletten of het filter niet overstroomt, de prut opruimen, het apparaat schoonmaken…
…en vergeet je zelf je koffie op te drinken.
Dat is voor mij eigenlijk precies wat er bij veel hooggevoelige mantelzorgers gebeurt.
Je zorgt.
Je voelt.
Je denkt vooruit.
Je past je aan.
Je houdt rekening met iedereen.
En ergens onderweg raak jijzelf steeds verder naar de achtergrond.
Als je filter overloopt
Een gevoelig zenuwstelsel heeft tijd nodig om alle informatie te verwerken.
Wanneer die ruimte er te weinig is, kun je steeds voller raken.
Je wordt sneller moe, geprikkeld of emotioneel. Je hoofd blijft doorgaan. Je lichaam begint signalen te geven. Misschien trek je je terug, slaap je slechter of heb je het gevoel dat zelfs kleine dingen ineens te veel zijn.
Niet omdat hooggevoeligheid verkeerd is.
En ook niet omdat zorgen voor een ander verkeerd is.
Maar omdat een systeem dat veel opvangt óók momenten nodig heeft waarop het kan verwerken, herstellen en tot rust komen.
Zeker wanneer je lange tijd mantelzorgt.
Goed zorgen voor je koffiefilter
Je kunt je hooggevoeligheid niet even omwisselen voor een ander filter.
En dat hoeft ook helemaal niet.
Want juist die gevoeligheid maakt vaak dat je betrokken bent, nuances ziet, diep voelt, creatief denkt, snel aanvoelt wat iemand nodig heeft en intens kunt genieten van mooie dingen.
Maar je moet wel leren hoe jouw systeem werkt.
Wanneer moet je het filter even leegmaken?
Wanneer is het genoeg geweest?
Welke prikkels kun je verminderen?
Wat vertelt je lichaam je?
Waar ligt jouw grens?
Wat heb jíj eigenlijk nodig?
Dat klinkt eenvoudig.
Maar juist wanneer je gewend bent veel voor anderen te zorgen, zijn dat soms verrassend moeilijke vragen.
Van zorgen naar weer thuiskomen bij jezelf
Daarom gaat het in mijn praktijk inmiddels niet meer alleen over leren omgaan met hooggevoeligheid.
Het gaat over iets wat daar voor hooggevoelige mantelzorgers vaak onder ligt:
Hoe blijf ik mezelf, terwijl ik zoveel voor een ander zorg?
En wanneer je jezelf onderweg bent kwijtgeraakt:
Hoe kom ik dan weer thuis bij mezelf?
Dat is ook de basis van mijn KOM THUIS-route.
Stap voor stap onderzoeken we wat er bij jou gebeurt. Wat je hebt aangeleerd om het allemaal vol te houden. Waar je over je eigen grenzen heen gaat. Wat je lichaam je probeert te vertellen. Wat je nodig hebt om je weer veilig, vrij en verbonden met jezelf te voelen.
Niet om minder gevoelig te worden.
Maar juist om je gevoeligheid te leren dragen zonder dat jij eraan onderdoor gaat.
Jouw kopje koffie
Misschien kost jouw kopje koffie inderdaad wat meer aandacht.
Je filter vraagt wat vaker onderhoud.
Je hebt wat meer tijd nodig om alles wat binnenkomt te verwerken.
Maar wanneer je leert om daar rekening mee te houden, hoeft dat geen zwakte te zijn.
Dan kan juist diezelfde gevoeligheid waarmee je zoveel bij anderen opmerkt, je ook weer helpen om jezelf op te merken.
Om eerder te voelen:
Dit wordt te veel.
Hier ligt mijn grens.
Dit heb ik nodig.
Hier word ik blij van.
Dit ben ik.
En misschien is dát uiteindelijk wel het belangrijkste kopje koffie dat je mag leren zetten:
niet alleen goed zorgen voor iedereen om je heen…
maar jezelf niet vergeten terwijl je dat doet.
Herken je jezelf hierin?
Misschien merk je tijdens het lezen: ja… ik ben vooral bezig met zorgen, regelen, voelen en doorgaan. Maar waar ben ík eigenlijk gebleven?
Dan nodig ik je uit voor een KOM THUIS-sessie.
In deze kosteloze sessie staan we samen stil bij waar jij nu staat, wat jou zoveel energie kost en wat jij nodig hebt om weer wat dichter bij jezelf te komen.
Geen groot traject waar je meteen ja tegen hoeft te zeggen. Gewoon eerst rustig kennismaken, jouw verhaal delen en samen kijken wat voor jou een passende eerste stap kan zijn.